Materialen & 3D-printen
Van een idee op het scherm naar iets dat je kunt vasthouden: bij Zinvol Spel krijgt materiaal laag voor laag vorm. Met 3D-printen kunnen eigen ontwerpen in kleine oplages worden gemaakt, hier in Nederland.
Hoe werkt 3D-printen?
Een 3D-printer gebruikt een dunne kunststofdraad op een spoel: filament. De printer verwarmt die draad en legt het materiaal in dunne laagjes op elkaar. Zo groeit een digitaal ontwerp langzaam uit tot een tastbaar voorwerp.
Een oppervlak met een eigen karakter
Wie goed kijkt, kan de opbouw van een 3D-print terugzien. Fijne laaglijntjes, een klein naadje waar een printlijn begint of eindigt en subtiele verschillen in glans of structuur kunnen bij deze manier van produceren horen. Een onderzijde kan ook anders aanvoelen dan de bovenkant.
Het materiaal is daardoor niet overal spiegelglad. Kleine uiterlijke verschillen mogen geen afbreuk doen aan de afgesproken kwaliteit, veiligheid of werking. Scheuren, loslatende lagen of scherpe uitsteeksels worden niet als gewone printkenmerken beschouwd.
PLA en PETG
Zinvol Spel werkt met PLA en PETG. Dit zijn allebei kunststoffen voor 3D-printen, met verschillende eigenschappen. De materiaalkeuze hangt samen met het ontwerp en het beoogde gebruik.
PLA: fijne details en rustige vormen
PLA staat voor polylactic acid, in het Nederlands polymelkzuur. Het is een kunststof waarvan de basis doorgaans uit hernieuwbare plantaardige grondstoffen, zoals maïs of suikerriet, wordt gemaakt. PLA is stijf en geschikt voor fijne vormen en duidelijke details. Matte varianten geven het materiaal een rustige uitstraling.
Plantaardig en biologisch afbreekbaar: wat betekent dat?
PLA kan onder specifieke, gecontroleerde omstandigheden biologisch worden afgebroken, zoals bij industriële compostering met voldoende warmte, vocht en tijd. Dat betekent niet dat een PLA-product vanzelf verdwijnt in de tuin, op een composthoop of in water. De afbreekbaarheid van een eindproduct hangt ook af van onder meer de samenstelling, toegevoegde stoffen en dikte.
Een plantaardige basis maakt een product dus niet automatisch thuiscomposteerbaar of onschadelijk als het in de natuur terechtkomt. Voor de geprinte producten van Zinvol Spel wordt geen composteerbaarheidscertificering geclaimd. Behandel ze als kunststofproducten en volg bij het afdanken de plaatselijke afvalinstructies.
PLA is gevoelig voor warmte en kan bij een harde klap eerder breken dan een taaier materiaal. De PLA-materialen van Zinvol Spel zijn bedoeld voor droog spel binnenshuis, niet voor spelen in water.
PETG: taai en beter bestand tegen vocht en warmte
PETG staat voor polyethylene terephthalate glycol-modified, in het Nederlands glycolgemodificeerd polyethyleentereftalaat. Het is een aangepaste vorm van PET, waarbij de glycolmodificatie het materiaal minder bros en gemakkelijker te printen maakt.
PETG is een taaie kunststof die doorgaans beter bestand is tegen stoten, vocht en warmte dan standaard-PLA. Dat maakt het een bruikbare materiaalkeuze voor ontwerpen waarbij deze eigenschappen belangrijk zijn. Het kan een andere glans of oppervlaktestructuur hebben.
Door de hogere warmtebestendigheid kan PETG beter tegen opwarming dan standaard-PLA. Het is daarmee niet onbeperkt hittebestendig. De bestendigheid tegen langdurig zonlicht verschilt per filamentvariant en kleur; voor de materialen wordt geen algemene UV-bestendigheid beloofd. Of een specifiek product geschikt is voor waterspel of buitengebruik, staat bij dat product vermeld.
Zorgvuldig gekozen filamenten
Zinvol Spel werkt uitsluitend met filamenten die volgens EN 71-3 zijn getest. Deze speelgoedveiligheidsnorm stelt grenzen aan de afgifte van bepaalde chemische elementen uit speelgoedmaterialen.
Deze materiaalkeuze vormt een onderdeel van het zorgvuldig ontwikkelen van speelgoed. Voor de veiligheid van een eindproduct zijn ook het ontwerp, de stevigheid, de afwerking en het beoogde gebruik van belang. Een filamenttest alleen is daarom geen veiligheidsgoedkeuring van het volledige product.
Meer dan alleen de materiaalnaam
De eigenschappen van een product worden niet alleen bepaald door PLA of PETG. Ook het ontwerp, de gebruikte filamentvariant, de manier van printen en de afwerking spelen een rol. De materiaalnaam alleen is daarom geen bewijs dat een eindproduct geschikt is voor iedere toepassing.
Volg altijd de leeftijdsaanduiding, gebruiksinstructies en eventuele waarschuwingen van het specifieke product. Voor vragen over het materiaal van een product kun je contact opnemen met Zinvol Spel.
Met zorg gebruiken
PLA en PETG zijn allebei kunststoffen, oftewel plastic. Ze hebben ieder hun eigen kwaliteiten, maar zijn niet onbreekbaar. Door vallen, hard buigen of grote kracht kunnen ze beschadigen of breken.
- Neem het materiaal af met een zachte, licht vochtige doek en droog het daarna na.
- Laat PLA-producten niet weken en gebruik ze niet voor spelen in water.
- Zet PLA- en PETG-producten niet in de vaatwasser en gebruik geen heet water om ze schoon te maken.
- Bewaar het materiaal uit direct zonlicht en uit de buurt van warmtebronnen. Laat het niet in een warme auto liggen.
- Controleer het materiaal regelmatig. Is het gescheurd, scherp geworden of afgebroken? Gebruik het dan niet meer en neem contact op met Zinvol Spel.
Volg daarnaast altijd de verzorgings- en gebruiksinstructies van het specifieke product.
Twijfel je ergens over?
Een vraag over de structuur, de afwerking of het materiaal? Stuur gerust een bericht via het contactformulier of mail naar info@zinvolspel.nl.
Deze uitleg over printkenmerken verandert niets aan je wettelijke bedenktijd of je recht op een deugdelijk product.